ครอบฟันเป็นการรักษาที่ใช้ทั้งเพื่อความแข็งแรงและความสวยงาม เช่น ครอบฟันหลังรักษาราก ครอบฟันที่ผุหรือแตกมาก ครอบฟันร้าว หรือใช้เป็นส่วนหนึ่งของสะพานฟันและรากฟันเทียม ราคาครอบฟันต่างกันมากตามวัสดุ
ที่ Dental Vista ครอบฟันติดแน่นอยู่ที่ 10,000–30,000 บาทต่อซี่ ตามวัสดุ บทความนี้อธิบายความต่างของวัสดุ ค่าใช้จ่ายรวมที่ควรเตรียม และเมื่อไหร่การครอบฟันคุ้มค่า
ครอบฟันแต่ละชนิด
| ชนิด | ลักษณะ | ข้อดี | ข้อควรรู้ |
|---|---|---|---|
| โลหะล้วน | สีเงินหรือทอง | แข็งแรงมาก กรอฟันน้อย | ไม่สวย ใช้กับฟันกรามด้านในสุด |
| โลหะเคลือบเซรามิก | โลหะด้านใน เซรามิกด้านนอก | แข็งแรง สีใกล้ฟัน | อาจเห็นขอบโลหะเมื่อเหงือกร่น |
| เซรามิกล้วน หรือเซอร์โคเนีย | ไม่มีโลหะ | สวย กลมกลืน | ราคาสูงกว่า |
ราคาที่ต่างกันในช่วง 10,000–30,000 บาท ขึ้นกับชนิดวัสดุและซี่ฟัน ทันตแพทย์จะแนะนำวัสดุที่เหมาะกับตำแหน่งฟัน แรงบดเคี้ยว และความต้องการด้านความสวยงาม อ่านรายละเอียดวัสดุที่ รักษารากฟันแล้วต้องครอบฟันไหม
ค่าใช้จ่ายรวมที่ควรเตรียม
| รายการ | เมื่อไหร่ต้องทำ | ราคาที่ Dental Vista |
|---|---|---|
| ตรวจและเอกซเรย์ | ทุกราย | ตรวจ 100–200 บาท เอกซเรย์ 300–500 บาทต่อภาพ |
| รักษาราก | ถ้าโพรงประสาทอักเสบหรือติดเชื้อ | 7,000–14,000 บาท ตามตำแหน่ง |
| เดือยฟัน | ถ้าเนื้อฟันเหลือน้อยหลังรักษาราก | ทันตแพทย์แจ้งราคาหลังตรวจ |
| ครอบฟัน | 10,000–30,000 บาทต่อซี่ ขึ้นกับวัสดุและซี่ฟัน |
ตัวอย่าง
- ฟันกรามที่รักษารากแล้ว ต้องใส่เดือย ค่าเดือยฟัน + ครอบฟัน 10,000–30,000 บาท
- ฟันร้าวที่ประสาทฟันยังปกติ ครอบฟัน 10,000–30,000 บาท อ่านเพิ่มที่ ฟันร้าว ฟันแตก
- สะพานฟัน 3 ซี่ แทนฟันหาย 1 ซี่ คิดตามจำนวนซี่ในสะพาน อ่านเพิ่มที่ สะพานฟันคืออะไร
เมื่อไหร่การครอบฟันคุ้มค่า
ฟันหลังที่รักษารากแล้ว
การศึกษาของ Aquilino และ Caplan พบว่าฟันที่รักษารากแล้วแต่ไม่ได้ครอบ สูญเสียในอัตราประมาณ 6 เท่าของฟันที่ครอบ [1] การครอบฟันจึงเป็นการปกป้องเงินที่จ่ายไปกับการรักษาราก
ฟันที่มีวัสดุอุดใหญ่หรือร้าว
ฟันที่เนื้อฟันเหลือน้อย ผนังฟันบาง เสี่ยงแตกจนต้องถอน การครอบช่วยรวบผนังฟันไว้
เมื่อไหร่อาจยังไม่จำเป็น
- ฟันหน้าที่รักษารากแล้วแต่เนื้อฟันเหลือมาก อาจอุดอย่างเดียวได้
- ฟันที่ผุหรือแตกไม่มาก อาจใช้วัสดุอุดหรือออนเลย์ ซึ่งเสียเนื้อฟันน้อยกว่า อ่านเพิ่มที่ อุดฟันสีเหมือนฟันกับอุดอมัลกัม
ครอบฟันอยู่ได้นานแค่ไหน
ขึ้นกับวัสดุ ตำแหน่ง การดูแล และการนอนกัดฟัน งานทบทวนวรรณกรรมของ Pjetursson และ Lang ปี 2008 พบว่าสะพานฟันแบบดั้งเดิมมีอัตราการอยู่รอดที่ 10 ปีประมาณร้อยละ 89 [2] สาเหตุที่ครอบฟันต้องทำใหม่บ่อยที่สุดคือฟันผุที่ขอบครอบ ซึ่งป้องกันได้ด้วยการแปรงฟันด้วยยาสีฟันฟลูออไรด์และทำความสะอาดซอกฟัน
ใช้สิทธิประกันสังคมได้ไหม
สิทธิทันตกรรมประกันสังคมไม่ครอบคลุมครอบฟัน อ่านสิ่งที่สิทธิครอบคลุมที่ สิทธิทำฟันประกันสังคม 2569
ดูแลให้คุ้มค่า
- แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
- ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟันรอบครอบทุกวัน
- เลี่ยงกัดของแข็งมาก เช่น น้ำแข็ง กระดูก
- ใส่เฝือกสบฟันถ้านอนกัดฟัน
- ตรวจฟันและขูดหินปูนตามนัด
ขั้นตอนและจำนวนนัด
| นัด | สิ่งที่ทำ | ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้อง |
|---|---|---|
| 1 | ตรวจ เอกซเรย์ ประเมินว่าต้องรักษารากหรือใส่เดือยก่อนหรือไม่ | ค่าตรวจและเอกซเรย์ |
| 2 | รักษาราก ถ้าจำเป็น อาจหลายนัด | ค่ารักษาราก |
| 3 | สร้างแกนฟันหรือใส่เดือย กรอแต่งฟัน พิมพ์ปาก ใส่ครอบชั่วคราว | ค่าเดือยฟันถ้าจำเป็น |
| 4 | ลองและยึดครอบจริง ปรับการสบฟัน | ค่าครอบฟัน |
ระยะเวลาระหว่างการพิมพ์ปากกับการใส่ครอบจริง มักประมาณ 1–2 สัปดาห์ ขึ้นกับห้องปฏิบัติการ
ตัวอย่างสถานการณ์
ฟันกรามล่างมีวัสดุอุดใหญ่ ร้าว เจ็บเวลากัด ประสาทฟันยังปกติ ครอบฟันอย่างเดียวอาจพอ ค่าใช้จ่ายหลักคือครอบฟัน 10,000–30,000 บาท ถ้าภายหลังประสาทฟันอักเสบ อาจต้องรักษารากผ่านครอบ
ฟันหน้าที่รักษารากแล้วและคล้ำ ต้องการให้สีเท่าฟันข้างเคียง ทันตแพทย์อาจเสนอให้ฟอกจากด้านในก่อน ถ้าเนื้อฟันเหลือมาก ซึ่งเก็บเนื้อฟันได้มากกว่าครอบ อ่านเพิ่มที่ ฟันซี่เดียวคล้ำ
ฟันกรามบนที่ผุจนเหลือแต่ราก ต้องประเมินว่ารากยังแข็งแรงพอสำหรับเดือยและครอบหรือไม่ ถ้าไม่พอ การถอนแล้วใส่ฟันทดแทนอาจเหมาะกว่า
คำถามที่ควรถามก่อนทำ
- ใช้วัสดุอะไร และทำไมเหมาะกับฟันซี่นี้
- ต้องรักษารากหรือใส่เดือยก่อนหรือไม่
- ราคารวมทั้งหมดเท่าไหร่
- ถ้าครอบหลุดหรือบิ่นในช่วงแรก มีการดูแลอย่างไร
- ต้องฟอกสีฟันก่อนไหม ถ้าเป็นฟันหน้า อ่านเพิ่มที่ ฟอกสีฟันกับวัสดุอุดและครอบฟัน
ครอบฟันในงานอื่นๆ
ครอบฟันไม่ได้ใช้เฉพาะหลังรักษาราก แต่เป็นส่วนประกอบของงานหลายอย่าง
| งาน | ครอบฟันอยู่ตรงไหน | อ่านเพิ่ม |
|---|---|---|
| สะพานฟัน | ครอบบนฟันหลักสองข้าง เชื่อมกับฟันลอย | สะพานฟันคืออะไร |
| รากฟันเทียม | ครอบบนรากเทียม รวมในราคารากฟันเทียมพร้อมครอบ | รากฟันเทียมราคาเท่าไหร่ |
| ฟันร้าว | ครอบรวบผนังฟันที่ร้าวไว้ | ฟันร้าว ฟันแตก |
| ฟันสึกมากจากการนอนกัดฟัน | ครอบเพื่อคืนความสูงของฟัน | ปรึกษาทันตแพทย์ |
| ฟันเด็ก | ครอบฟันน้ำนมสำเร็จรูป ราคาต่างจากผู้ใหญ่ | ทำฟันเด็กราคาเท่าไหร่ |
เปรียบเทียบครอบฟันกับทางเลือกที่เสียเนื้อฟันน้อยกว่า
ครอบฟันต้องกรอแต่งฟันรอบทุกด้าน ทันตแพทย์จึงพิจารณาทางเลือกที่เก็บเนื้อฟันได้มากกว่าก่อนเสมอ เช่น อุดฟันด้วยวัสดุสีเหมือนฟัน หรือวัสดุบูรณะชิ้นงานที่คลุมเฉพาะปุ่มฟันที่อ่อนแอ ถ้าฟันเหมาะกับทางเลือกเหล่านี้ ค่าใช้จ่ายมักต่ำกว่า และเสียเนื้อฟันน้อยกว่า แต่ในฟันหลังที่รักษารากหรือมีผนังฟันบางมาก ครอบฟันยังเป็นทางเลือกที่ปกป้องฟันได้ดีที่สุด [1]
สัญญาณว่าครอบฟันเดิมควรเปลี่ยน
- ครอบโยกหรือหลุด
- เห็นขอบดำหรือช่องที่ขอบครอบ
- เหงือกรอบครอบบวมหรือมีกลิ่น
- เซรามิกบิ่นหรือแตก
- ปวดหรือเสียวที่ฟันซี่นั้น
การเปลี่ยนก่อนที่ฟันใต้ครอบจะผุลึก ช่วยให้ไม่ต้องรักษารากหรือถอนฟัน
ครอบฟันกับการนอนกัดฟัน
ผู้ที่นอนกัดฟันหรือกัดฟันแน่นตอนกลางวัน ใส่แรงกับฟันมากกว่าปกติหลายเท่า ครอบเซรามิกบางชนิดอาจบิ่นหรือแตกได้ ทันตแพทย์อาจเลือกวัสดุที่แข็งแรงกว่า หรือแนะนำเฝือกสบฟันใส่ตอนนอนเพื่อปกป้องทั้งครอบและฟันซี่อื่น ค่าเฝือกสบฟันช่วยยืดอายุครอบฟันที่ลงทุนไป
ครอบฟันกับการขยับไปทำสะพานฟันในอนาคต
ถ้าฟันข้างเคียงของช่องว่างมีครอบฟันอยู่แล้ว หรือมีแผนจะครอบ การวางแผนสะพานฟันร่วมด้วยอาจคุ้มค่ากว่าการทำครอบแยกแล้วมาทำสะพานภายหลัง ทันตแพทย์จะช่วยวางแผนภาพรวมของทั้งปาก เพื่อไม่ให้ต้องรื้อและทำซ้ำ อ่านเพิ่มที่ ฟันหาย 1 ซี่ เลือกแบบไหนดี
ความเชื่อที่ไม่ถูกต้อง
"ครอบฟันแล้วไม่ผุอีก" ฟันใต้ครอบยังผุได้ที่ขอบครอบ
"ครอบแพงสุดดีที่สุดเสมอ" วัสดุที่เหมาะขึ้นกับตำแหน่งและแรงบดเคี้ยว ครอบโลหะยังเป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับฟันกรามด้านในสุดที่รับแรงมาก
"ฟันแตกทุกซี่ต้องครอบ" ขึ้นกับขนาดของการแตก บางซี่อุดได้
คำถามที่พบบ่อย
ครอบฟันกี่วันเสร็จ มักนัด 2 ครั้ง ห่างกันประมาณ 1–2 สัปดาห์ ระหว่างนั้นใส่ครอบชั่วคราว
ครอบหลุดติดกลับได้ไหม ถ้าครอบและฟันใต้ครอบยังดี บางครั้งติดกลับได้ เก็บครอบไว้แล้วนัดคลินิก
เปลี่ยนครอบเก่าที่เห็นขอบดำได้ไหม ได้ ทันตแพทย์จะตรวจฟันใต้ครอบและเลือกวัสดุใหม่ที่สวยกว่า
ราคาครอบฟันหน้าและฟันหลังเท่ากันไหม ราคาขึ้นกับวัสดุมากกว่าตำแหน่ง ฟันหน้ามักเลือกวัสดุที่สวยกว่า
ครอบฟันโลหะมีผลต่อการตรวจ MRI ไหม ครอบที่มีโลหะอาจทำให้ภาพ MRI บริเวณใบหน้ามีสัญญาณรบกวน ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ก่อนตรวจ ส่วนครอบเซรามิกล้วนไม่มีปัญหานี้
ครอบฟันแพ้ได้ไหม พบน้อยมาก ถ้ามีประวัติแพ้โลหะ แจ้งทันตแพทย์ เพื่อเลือกครอบเซรามิกล้วน
ครอบฟันหลายซี่พร้อมกันได้ไหม ได้ ทันตแพทย์จะวางแผนการสบฟันให้สมดุล และแจ้งค่าใช้จ่ายรวม
ครอบชั่วคราวหลุดต้องทำอย่างไร เก็บครอบไว้ เลี่ยงเคี้ยวด้านนั้น แล้วติดต่อคลินิก ไม่ควรปล่อยฟันที่กรอแต่งไว้โดยไม่มีครอบนาน
ทำไมครอบฟันที่อื่นราคาต่างกันมาก ขึ้นกับวัสดุ ห้องปฏิบัติการ และขั้นตอน ควรเทียบชนิดวัสดุและสิ่งที่รวมในราคา
ครอบฟันแล้วฟันยังเสียวได้ไหม ฟันที่ยังมีชีวิตอาจเสียวช่วงแรกหลังกรอแต่ง ถ้าเสียวนานหรือปวด ให้ทันตแพทย์ตรวจ
ครอบฟันใช้วัสดุจากห้องปฏิบัติการในไทยหรือต่างประเทศ สอบถามที่คลินิก ความแม่นยำของงานขึ้นกับการพิมพ์ปาก การสื่อสารกับห้องปฏิบัติการ และการปรับแต่งของทันตแพทย์
ครอบฟันแล้วกินอาหารแข็งได้ไหม กินได้ตามปกติ แต่ควรเลี่ยงของแข็งมาก เช่น น้ำแข็ง กระดูก เพื่อไม่ให้เซรามิกบิ่น
ทำไมครอบฟันบางทีต้องพิมพ์ปากใหม่ ถ้าพิมพ์ปากครั้งแรกไม่เห็นขอบฟันชัด หรือครอบที่ได้ไม่พอดี ทันตแพทย์จะพิมพ์ใหม่เพื่อให้ครอบแนบสนิท ซึ่งช่วยลดฟันผุที่ขอบในระยะยาว
ครอบฟันมีรับประกันไหม สอบถามเงื่อนไขที่คลินิกก่อนเริ่ม
ครอบฟันกับวีเนียร์ต่างกันอย่างไรเรื่องราคา ครอบฟันคลุมทั้งซี่ ใช้เมื่อฟันเสียหายมาก วีเนียร์คลุมเฉพาะด้านหน้า ใช้เพื่อความสวยงาม ราคาและความเหมาะสมต่างกัน ทันตแพทย์จะแนะนำตามสภาพฟัน
ครอบฟันซี่เดียวในฟันหน้า เลือกสีอย่างไรให้กลืน ทันตแพทย์เทียบสีกับฟันข้างเคียงในแสงธรรมชาติ บางครั้งส่งภาพให้ห้องปฏิบัติการ ถ้าต้องการฟอกฟันซี่อื่น ควรฟอกก่อนทำครอบ
ฟันที่ครอบแล้วรักษารากได้ไหมถ้ามีปัญหา ได้ ทันตแพทย์มักเจาะช่องเล็กผ่านครอบเพื่อรักษาราก แล้วอุดปิด บางกรณีต้องเปลี่ยนครอบ
ครอบฟันซี่หลังด้วยโลหะล้วน ประหยัดได้แค่ไหน ครอบโลหะมักอยู่ช่วงราคาต่ำกว่าวัสดุเซรามิก เหมาะกับฟันกรามด้านในสุดที่ไม่ค่อยเห็น ทันตแพทย์จะแจ้งราคาตามวัสดุ
ครอบฟันต้องฉีดยาชาไหม ฟันที่ยังมีชีวิตต้องใช้ยาชาระหว่างกรอแต่ง ฟันที่รักษารากแล้วมักไม่รู้สึก แต่อาจใช้ยาชาบริเวณเหงือก
ครอบฟันที่ Dental Vista
คลินิกมีทันตแพทย์ด้านทันตกรรมประดิษฐ์ ครอบฟันติดแน่น 10,000–30,000 บาทต่อซี่ ขึ้นกับวัสดุและซี่ฟัน ดูรายละเอียดที่ หน้าฟันปลอม ครอบฟัน
อ้างอิง
- Aquilino SA, Caplan DJ. Relationship between crown placement and the survival of endodontically treated teeth. Journal of Prosthetic Dentistry. 2002;87(3):256–263. PubMed
- Pjetursson BE, Lang NP. Prosthetic treatment planning on the basis of scientific evidence. Journal of Oral Rehabilitation. 2008;35(Suppl 1):72–79. DOI
